„Më 23 gusht 1944, në orën dhjetë të mbrëmjes, emisioni i
radios kroate ndërpritet befas. Përcillet një lajm i veçantë. Mbreti i Rumanisë
i jep urdhër ushtrisë së vet të dorëzojë armët. Rumania ndalon luftën. Ajo
kapitullon pa kushte. Ushtria sovjetike ka pushtuar tashmë mbarë vendin.
Rumania është kapur në lak. Kufijtë e saj janë sovjetikisht
të mbyllur. Im atë dhe gjithë të mijtë janë kapur. Shpërthej në lotë. Vajtoj
gjithë natën. Vigjëloj mbi vdekjen e atdheut tim. Rumania nuk ekziston më. Jam
pa atdhe. I mërguar”.
Romancier, gazetar dhe prift ortodoks, lindur më 15 shtator 1916 në Războjeni,
rrethi Neamț i Rumanisë. Ndjek mësimet ushtarake në Kishinjev (Moldavi) dhe
Cernowitz (Ukrainë) dhe në vitin 1936 regjistrohet në Fakultetin e Letërsisë
dhe Filozofisë të Bukureshtit. Më vonë ndjek Fakultetin e Teologjisë në
Hajdelberg (Gjermani). Ndërmjet viteve 1942 dhe 1943 është sekretar në
Ministrinë e Punëve të Jashtme të Rumanisë. Bëhet i njohur si gazetar në
periodikun „Timpul” (Koha), ku pat punuar edhe Eminesku. Për shkak të dashurisë
me Zambaken e Zezë (alias Ecaterina
Burbea, me prejardhje hebraike) detyrohet të heqë dorë nga gazetaria. Drama e
dashurisë së tij do të përshfaqet në romanin e famshëm „Ora 25” (çifti Trajan
Koruga – Eleonora West). Gheorghiu punësohet si diplomat në ish-Jugosllavi nga
ku largohet për t’u vendosur përfundimisht në Francë në vitin 1948. Duke
ndjekur traditën familjare, priftërohet në vitin 1963 dhe zgjidhet Prift i Madh
i Patrikanës Ekumenike të Kostandinopojës, si dhe Ekonom Stavrovor i Kishës Ortodokse
Rumune të Parisit. Ka shkruar mbi dyzet vëllime me prozë, ese, kujtime. Romani
„Ora 25” u ekranizua nga Hollivudi dhe në rolet kryesore interpretuan Anthony
Queen dhe Julie Cristie. Përkthyer në frëngjisht nga Monique Saint-Come, romani
doli nga shtypi në vitin 1949 në Paris dhe njohu një sukses të mbamendshëm.
Thelbi i titullit të romanit është: pasi mbyllet koha e natyrshme, shënjuar nga
njëzetekatër orët e ditënatës, dyndet Ora 25, ora apokaliptike, barbare, e
„qytetërimit të ri evropian”, ku njeriu ka vlerën e një sendi të thjeshtë.
Mendimtari dhe shkrimtari rumun me famë botërore Mirçea Eliade shprehej se „Romani ‚Ora 25’ është vepra e parë letrare
ku pasqyrohet terrori i historisë bashkëkohore, histori e cila për shumicën
dërrmuese të banorëve të globit nënkupton ose vdekjen, ose shndërrimin e
njeriut në makinë, shpërbërjen e personalitetit, çnjerëzimin e tij”.
Ja disa copëza nga romani:
” - Evropa e ka braktisur prej shekujsh
tregtinë me skllevër! Ata që u shitën të fundit ishin zezakët, në Amerikë.
Tregtia e skllevërve është e ndaluar në mbarë rruzullin tokësor. Ligjet e
ndalimit të skllavërisë përfaqësojnë një nga arritjet më të mëdha të
qytetërimit tonë. E tani kthejmë orën e historisë mbrapsht dhe rifillojmë
tregtinë me njerëz. Nga shekulli XX gdhihemi të zhvendosur befas në epokën
parakristiane, duke kërcyer mbi Rilindje e Mesjetë (…) Nuk i lidhin me
zinxhirë, sepse s’ka kurrfarë rreziku të arratisen. Shoqëria moderne ka mënyra
të ruajtjes së skllevërve, të cilat lashtësia nuk i kishte. E kam fjalën jo
vetëm për armët dhe telat me gjemba, me rrymë elektrike vrastare, por edhe për
mjetet burokratike: tallonat e ushqimit, lejet policore që të mund të zesh vend
në një hotel, të hipësh në tren, të shëtisësh në rrugë, apo të shpërngulesh në
tjetër qytet. As grekët a egjiptianët e lashtë nuk do t’i kishin hedhur
skllevërit në zinxhirë, po të kishin pasur teknikat e kontrollit që shpikëm ne.
Mirpo skllavëria mbetet e njëjta. (…)