Showing posts with label ANTON ÇEFA. Show all posts
Showing posts with label ANTON ÇEFA. Show all posts

Zëri i disidencës së heshtur - Bisedë me z. Anton Çefa

Revista Haemus: Disidentët në ish-vendet komuniste, pra edhe në Shqipëri, janë ndeshur dhe kanë kundërshtuar në forma të ndryshme mungesën e vlerave të vërteta në të ashuquajturën krijimtari artistike të isombajtësve të regjimeve totalitare. Dihet, gjithashtu, se mungesë vlerash të mirëfillta hasen edhe në Perëndim, ndonëse mungesa e talentit të vërtetë nuk lidhet me ndonjë servilizëm ndaj regjimit. Ju lutemi të na thoni diçka rreth mjeteve e mënyrave që përdorin krijuesit në Botën e Lirë për mënjanimin dhe eliminimin e mosvlerave, antivlerave, pseudovlerave dhe kitsch-it.

Anton Çefa: Duhet të pohojmë se në Shqipëri nuk pati një disidencë të vërtetë artistike që t’u kundërvihej, në një mënyrë a në një tjetër regjimit, letërsisë dhe arteve të realizmit socialist, përmbajtjes dhe metodave të tij. Pati njëfarë disidence të heshtur, gjë që do të thotë nuk pati. Dhe nuk kishte se si të ishte ndryshe, përderisa vepronte ligji i prerjes së kokës, siç ndodhi me letrarët klerikë të Shkodrës, apo i prerjes së gjuhës, siç ndodhi me Mitrush Kutelin, Musine Kokalarin, Sejfulla Malëshovën e sa e sa të tjerë. Veprat e Kasëm Trebeshinës u shkruan ndër burgje dhe nuk u bënë të njohura për lexuesin, derisa u përmbys diktatura. Dhe ende, një pjesë e tyre, - siç thuhet, - presin të dalin në dritë.

ANTON ÇEFA: Vokacioni atdhetar dhe kontradiktat e Nolit

Është folur shumë për kontradiktat e Nolit, aq sa është thënë që “që ekzistojnë shumë Nolër, në kundërshtim me njëri-tjetrin”1). Janë quajtur ato kundërthënie, inkoerenca, kontradikta dhe paradokse.
Eshtë më se e vërtetë që Noli të jep mundësi e argumente që ta trajtosh atë kontradiktor në disa hulli. Në vorbullën e kontradiktave noliane, ato më ngacmueset janë dy: a ka qenë Peshkopi ynë i shquar besimtar a jobesimtar, për të mos thënë kundërshtar i besimit dhe, në zgjidhjen e problemeve të mëdha shoqërore e politike, a ka qenë për përdorimin e dhunës a kundra saj, a ka qene revolucionar a kundërrevolucionar.